Baybayin Parallel Sessions Oct 12-13, 2017

 

 

1st Parallel Session

October 12, 2017/1:00pm to 2.20pm

Religious Studies

Moderator: Dr. Rhocie Avelino Matienzo

Main PTADC Hall

Asian, Phil. x ST Language Studies

Moderator: Vincent Christopher Santiago

Tambayan Hall

Tagalog Festivals

Moderator: Victor Clado Francia

Marindukanon Barakalan

 

Philippine Popular Religiosity: Sanctity from Profanity in a Globalized Society

Edwin Lineses

Dela Salle University –Dasma

 

Ang Lunduyan: The Espiritistas’ Spirituality along with their Religious Beliefs and Practices in Gasan, Marinduque/ Distinguishing the Elements of its Worship Service and its Effect on People’s Spirituality

John Earl M. Manlisis and Rizalyn M. Magno

Marinduque State College

 

Inang Uyang: Filipino Spirituality

Arwin Jones Epa

Marinduque State College

 

 

Puntong Morong: Ang mga Lingguwistikong Katangian at Panloob na baryasyon ng Tagalong Morong

Vincent Christopher Santiago

University of the Philippines – Diliman

 

Structure of the Filipino Language and Southeast Asian Studies

Jenny Motol

Marinduque State College

 

Toward a Filipino-Language: Philippine Studies

Christine Joy Pereda

Marinduque State College

 

Southern Tagalog Language: The Language of Romblon Province

Angel Mae Y. Mabunga

Marinduque State College

 

Agriculture Development Policy Framework Enabled by the “TINDIG WALIS” Impact of Pahiyas Festival in the Philippines

Victor Clado Francia

University of Santo Tomas

 

Pag-uugnay ng Moriones Festival ng Marinduque at Mindoro

Rebecca Mabutot

Marinduque State College

 

Mogpog’s Kangga Festival

Jezabele P. Manuevo

Marinduque State College

 

Senakulo/Pugutan in Municipality of “Boac” and “Gasan”

Joreen Shy Nantes

Marinduque State College

 

Bila–Bila Festival in Marinduque

Lorena Lazarte

Marinduque State College

 

 

 

 

Second Parallel Session

October 12, 2017/ 2.40pm to 4:00pm

Filipino/ Tagalog Philosophy

Moderator: Greg Dulay

Main PTADC Hall

In/Tangible Heritage

Moderator: Dr. Jerwin Mahaguay

Tambayan Hall

Literary Criticisms

Moderator: Buko Joe Perez

Marindukanon Barakalan

Ang Mukha ng Kapwa: Pagmumuni sa Piling Karanasang Pilipino ayon sa Etika ni Levinas”

Rhochie Avelino E. Matienzo University of Sto Tomas

 

The Philosophical Taste of Deliciousness and Beauty of Ilocano Dishes

Greg Dulay

De La Salle University – Manila

 

Is there a Filipino Philosophy?

Mariel Mazon

Marinduque State College

 

Fragments of Filipino Philosophy of Life

Donna Montalban

Marinduque State College

 

Recent Trends in Filipino philosophy

Sherlyn R. Mangana

Marinduque State College

 

Architectural Creativity of Marindukanon: Arts and Culture in the Province of Marinduque

April Rose Malarayap

Marinduque State College

 

Culture-Adaptive Management for Sustainable Local

Heritage Houses in the District of Mogpog, Marinduque.

Dianne P. Jaballas

Marinduque State College

 

Teatro: Tulay sa Pagbibigay Buhay sa Sining at Kultura ng Kabataang Mogpogueño

Bianca Nicole L. Napal

Marinduque State College

 

 

In defense of Jose Rizal’s El Filibusterismo against the Plagiary Allegations

Buko Joe Perez

Joseph Marello Institute

San Juan, Batangas

 

Legend of Marinduque: An Archetypal Literary Criticism

Jhon Paul Llante

Marinduque State College

 

Toponymy of the Barangays in Santa Cruz, Marinduque

Kimberlyn Militar

Marinduque State College

 

Treasure the Boac, Marinduque Literature

Evelyn M. Rey

Marinduque State College

 

 

 

Third Parallel Session

October 12, 2017/ 4:00pm to 5.30pm

The Mangyan “Tribes”

Moderator: Dr. Jerwin Mahaguay

Main PTADC Hall

Gender Studies in Southern Tagalog

Tambayan Hall

ST Historical Studies

Moderator: Richard Biteng

Marindukanon Barakalan

The “Lalaki” of the Hanunuo in the Ambahan: A Textual Critical Reading

Ross Pabinguit Heruela

University of the Philippines – Baguio

 

Theology of Mangyan Natives in Oriental Mindoro

Edelyn Solsona

Marinduque State College

 

Mangyan Tribes in Occidental Mindoro Spiritual Belief and Practices

Angelica Roldan

Marinduque State College

 

 

Pagtutuli: Ang Unti-unting Pagkawala ng mga Lalaking “Pukpok”

Jared Ram A Juezan and Alexis E. Santiago

University of Rizal System – Pililia Campus Grad School

 

Bakla on the Parallel view of the Philippine Postcolonial Culture

Gregorio Caliguia

University of the Philippines – Diliman Asian Center

 

 

 

 

The Key to the Cultural Past

Ruby Ann R. Laya

Marinduque State College

 

Pamitinan Cave: The Place of the First Cry of Katipunan

Richard Biteng –

DepED Rizal

 

Comparison of the Early and Present Political Systems In the Philippines

Lyra Joy S. Moaje

Marinduque State College

 

Rediscovering the TAGALOG-NESS

Arren Jay M. Nabos

Marinduque State College

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Fourth Parallel Session

October 13, 2017/ 8:00am to 9:20am

Contemporary Popular Culture

Moderator: Jeffrey Rosario Ancheta

Main PTADC Hall

Educational Philosophy:

Theory and Practice

Moderator: Jomar Redubla TH

Tagalog/ Non-Tagalog Language

Moderator: Vicky Cajilig

Marindukanon Barakalan

Computer-assisted manual analyses of text through topic modeling and word embedding: A case study of typhoon-related Tweets

Jeffrey Rosario Ancheta, Nathaniel Oco, Rachel Roxas Christian Sy and Lany Maceda

National University

Bicol University

 

Henerasyon sa Panahon ng Facebook: Kaugalian, Kultura at Lenggwahe

Rosalie Pernia

Marinduque State College

 

Significance and Effects of Social Media in Millennial’s Time

Deryl Kai S. Sigue

Marinduque State College

 

Epekto ng Pagamit ng Wikang Marindukanon sa Facebook

Jan Erika Sapungan

Marinduque State College

 

Dewey Analysis on K to 12 Program in the Philippines

Jomar Redubla

Far Eastern University – Manila

 

Modified Feeding Program of Gueco Balibago Elementary School

Ma. Ronila Balaquit

DepED Angles City

 

Pamamaraan at Pagkatuto

Jessalyn Marie Englis

Palompon Institute of Technology

 

Brain Drain in the light of Althusser’s Ideological State Apparatuses

Alyzza Louize Malibiran

Philippine Normal University – Manila

 

Nasyonalismong Pilosopiyang Edukasyon ni Renato Constantino

Marie Joyce Veneracion

Baliuag University

 

 

Epekto ng Manilenyong Tagalog sa Paglinang at Pagpapayaman ng Marindukanon

Althea Lyra La Rosa

Marinduque State College

 

Philippine Studies/Araling Pilipino/Pilipinolohiya sa Wikang Filipino: Pagpopook at Pagdadalumat sa Loob ng Kapantasang Pilipino

Roan Castillo

Marinduque State College

 

Language distinguishes of Marinduque to Romblons

Deena Waquiz

Marinduque State College

 

Pagkamulat ng mga Kabataang Marinduqueno sa Lenggwaheng Marindukanon

Ladylyn Monton

Marinduque State College

 

 

 

Fifth Parallel Session

October 13, 2017/ 10:30am to 12:00pm

DRR and Technology

Moderator: Ken Gorro

Main PTADC Hall

Inter/Intra Marinduque Language

Moderator: Vicky Cajilig

Tambayan Hall

Area, ASEAN, Philippine Studies

Moderator: Zia Oliveros

Marindukanon Barakalan

 

An Assessment of the Implementation of the Local Government Code Provision on Public Morals by the Provincial Government of Cavite

Gladys P. Nalangan

University of the Philippine Los Banos

 

An Analysis of Suggestions for DRR Strategies in an Urban Barangay in Rizal

Ken Gorro, Mary Jane Sabellano, Jeffrey Rosario Ancheta, Nathaniel Oco and Rachel Roxas

University of San Carlos

National University

 

 

 

Introduction to Marindukanon: Dialect Differences of Sta. Cruz and Boac District

Kayzelle Joy Decena

Marinduque State College

 

Dialectal Differences between Marindukanon and Manila Tagalog

Jermelyn Mendeja

Marinduque State College

 

Native Tagalog in Marinduque and Tagalog in City of Manila

Marielle Pastorfide

Marinduque State College

 

The Essence and Effects of Using Marindukanon in Facebook

Judith Larosa

Marinduque State College

 

 

 

Problems and Prospects of Area Studies on and within Southeast Asia

Lorelyn L. Historillo

Marinduque State College

 

Civil Society Actors Digitally Connect in Vietnam: Recording Spheres of Resistance

Joanna L. Mameng

Marinduque State College

 

 

Essence of Philippine Studies and Filipinolohiya

Zia Oliveros

Marinduque State College

 

 

 

 

Sixth Parallel Sessions

October 13, 2017/ 1:00pm to 2:30pm

Marindukanon Studies

Moderator:Eric Mercene &Alerma Ola

Main PTADC Hall

Masculinities/ Femininities

Moderator: Jennifer Gorumba

Tambayan Hall

Local Cultural Practices

Moderator: John Kelvin SL Pantaleon

Marindukanon Barakalan

Pagsusunong ng Pupuwa in the Municipality of Gasan

Myca Fanoga

Marinduque State College

 

Moryon ng Mogpog, Pagsibol, Pamumukadkad at Pagyabong

Eric Mercene and

Alerma Ola

Marinduque State College

 

Marinduque’s Pride: Sole Tribute in Cultura Practices

Dannicah Masculino

Marinduque State College

 

The Profane Meanings of Mogpog, Marinduque’s Holy Week Terminologies

Hayden Semilla

Marinduque State College

 

 

San Juanenos: Barako nga ba?

Ramón Florencio Perez, Jr. Jimboy De Torres, Maloude Villa, Mariel Jerusalem and Mariel Mercado

Joseph Marello Institute

San Juan, Batangas

 

Mga Isyung GAD

Jennifer Gorumba, Analy Tabuso, Gary Basas, Ivy Dalmas

Palompon Institute of Technology

 

Pasusuring Feminismo

Ferdelyn Viacrusis

Palompon Institute of Technology

 

Antipo Ritual in Marinduque

Jimbert Cedeno, Rizon Macailao and Juancho Epa

Marinduque State College

 

Diverse Connection of Marinduquenos through their Culture

Ydha Marie Laroza

Marinduque State College

 

Kayas-kawayan: Naghihingalong Kultura sa bayan ng Morong, Rizal

John Kelvin SL. Pantaleon

University of Rizal System – Pililia Campus

 

Ang Pagnganganga ng mga Kabataang may Mapupulang Ngiti

Grace A. Veloso

URS Pililia campus grad school

 

baybayin, marindukanon, pananaliksik

Pahabol sa Pagdiriwang ng Buwan ng Wikang Pambansa

ika-4 ng Setyembre 2017/ MSC AVR

A. preliminaryo

B. Pambungad na Pananalita

C/D. Mga Mensahe

E. Simula ng mga Patimpalak

  1. Dagliang Talumpati
  2. Gen. Information Quiz Bee
  3. Paggawa ng poster
  4. Pagsulat ng Sanaysay
  5. Debate
  6. Informance

F. Awarding at Pagpipinid ng Programa

Wikang Mapagbago – Anne Esponilla, G12 GAS

Ang mabilis na paglakbay na panahon ay tila katumbas lamang ng isang kisapmata. Magigising ka na lamang sa katotohanang napakarami na ng mga pagbabago ang naganap at nagaganap. Hindi natin maipagkakaila na maraming dahilan kung bakit may mga ganitong pagbabago. At isa sa mga dahilan na ito ay ang wika.
Sa mundong mapanghamon,ang ating bansang Pilipinas ang isa sa mga patunay na ang wika ay maituturing na mapagbago. Lingid sa ating kaalaman ang wikang Filipino ay siyang dapat ding pagyamanin. Kung ang kabataan ang pag-asa ng bayan ang wika naman ang susi sa pag-unlad ng isang bansa. Pag-unlad hindi lamang sa ekonomiya kundi sa lahat ng aspeto ng bansa. Ngunit sa pag-usad ng panahon napakarami ng mga diyalekto na tila nagiging sanhi ng pagguho ng pundasyon ng ating bansa. Mga dayalektong may malaking bahagi sa mga pagbabagong nagaganap. Halimbawa na lamang ang tinatawag na “gay language”. Ito ay laganap sa ating bansa,mapapersonal man o sa mundo ng social media. Halimbawa na lamang ng gay language ay ang ” gorabels” na ang ibig sabihin ay “tayo na”. Ang ” lafangs na tayels” na ang ibig sabihin ay “kumain na tayo”. Ilan lamang yan sa mga kumakalat na gay language. Kung ating susuriin ng mabuti ay ito’y tila isang karaniwang uri na ng wika o lenggwahe. Kung baga ito’y nakasanayan na. Ito man ay mapabata man o matanda.
Sa mga lalawigan naman tulad ng Marinduque,ay tila nagiging kapareho na lamang ng nakararami. Ang diyalekto ng mga Marindukanon ay nahaluan na rin ng ibang dayalekto. Di natin maipagkakaila na lipana na rin ang mga tinatawag na ” gay language”. Nasa iisang lalawigan man o probinsya tayo ng Marinduque, ay may mga salita pa rin tayong nagkakaiba-iba ng katawagan ngunit iisa ang ibig sabihin. Halimbawa na lamang ay ang salitang “magahugas” sa parteng Sta.Cruz ito ay tinatawag na “magadayag”. Ang salitang “tasa” sa ibang parte ng Marinduque ito ay tinawag nilang “sulyaw”. Ang ginataang mais tinatawag na” bualaw” at sa iba naman ay “binatog”. Tunay talagang napakarami ng pagbabagong nagaganap. Nangangahulugan lamang ito na saan mang sulok ng bansa ay malaki ang bahagi ng wika sa mga pagbabagong ating nasasaksihan.

Filipino: Wikang Mapagbago ni CARL ADRIAN L. LARRAQUEL, G12 GAS

Isang bansa na may mahigit sa isang daang wika. Wikang ginamit ng mamamayang Pilipino. Nagkaisa kahit maraming wika. Pagbabago na kaya ang dulot ng paggamit ng ating wika? Mabilis na nagbabago ang panahon. Patuloy na umuunlad ang teknolohiya at komunikasyon. Kasabay ng mga pagbabagong ito, nagbabago rin ang wika at ang lipunan. Bilang isang wikang buhay, patuloy ang mga mauunlad na pagbabago ng Filipino. Ilan sa katunayan ng mga pagbabago nito ay ang patuloy nating panghihiram sa mga wikang banyaga na nakaiimpluwensya sa ating kabihasnan at ang pag-aambag mula sa ating mga wikang katutubo. Bukod dito, ang wika natin ay umaagapay rin sa pagbabago ng lipunan. Kailangan nitong magbago upang umangkop sa mga intelektwalisadong disiplina. Ang wika ay kasangkapan sa komunikasyon, isang daan upang magkaunawaan ang bawat isa. Kailangang patuloy natin itong ginagamit sapagkat ang isang kasangkapang hindi na ginagamit ay nawawalan na ng saysay, hindi ba? Gayon din ang wika. Idagdag pa na kapag ang wika ay hindi na ginagamit, ito ay unti-unting nawawala at tuluyang mamamatay. Ano ang saysay ng patay na wika? Wala, kaya’t itatak natin sa ating isipan na tayo’y may iisang wika na kailangang pahalagahan at gamitin sa pangaraw-araw na pamumuhay. Bagkus, iba-iba man ang lenggwahe ng bawat-isa mayroon at mayroong paring “tagalog” na pambansang wika na mag-aangat ng pagbabago sa ating bansa.

dalawang haiku ni Jamille M. Logmao, Baitang 12 GAS

Kaguluhan

Sa gulong dulot

Kayrami nang nawala

Susundan pa ba?

 

Kapayapaan

Payapang bansa

Nais nating makamtan

Magpakailanman

 Filipino: Wikang Mapagbago ni Angielica N. Rabago, Baitang 12 GAS

Sa patuloy na paglipas ng mga araw, kasabay din nito ang  ang pag-usbong at pagdiskubre sa mga wika na nagiging bukang-bibig  ng bawat tao. Isang patunay rito ang lalawigan ng Marinduque, na kung saan mayroong mga wika na kakaiba at hindi pamilyar sa pandinig ng ating mga karatig lalawigan. Ilan sa mga salita na ito ay ang “ngane” , “baya”, at “mandin” na nangangahulugang pagsangayon sa sinasabi ng  iyong kausap, ” katipan” na nangangahulugang kasintahan, at marami pang iba. Gayunpaman, masasabi pa rin natin na hindi basehan ang pagkakaiba ng wika upang mabago ang imahe at katayuan ng isang partikular na lalawigan. Dahil tulad sa  mga karatig na lalawigan mayroon din silang mga wika na hindi familiar sa atin, gayunpaman hindi ito naging hadlang sa patuloy na pag-unlad ng bawat lalawigan, dahil kahit ano pang wika ang mayroon tayo masasabi pa rin natin itong napakahalagang instrumento hindi lang sa pakikipagkomunikasyon, kundi maging  sa pagbubuklod-buklod ng bawat isa upang sabay na harapin at abotin ang iisang adhikain na makamtan ang isang bago,malinis at masistemang lalawigan.

Filipino: Wikang Mapagbago ni Jorella Macaton, GAS baitang 12

Ang wika ay mahalagang instrumento ng komunikasyon. Pinag-uugnay nito ang mga tao mula sa iba-ibang lugar kung kaya’t ito at dapat panatilihin,pahalagahan at paunlarin. Mahalaga ito sa pang-araw-araw na bauhay natin.

Ang wikang ating ginagamit ay nagmula sa ating mga ninuno na isa sa mahahalagang pamanang kanilang iniwan sa atin. Iba-iba man ang mga wikang ating ginagamit, nagkakaisa pa rin tayo.Upang tayong mga Pilipino ay madaling magkaunawaan,napagkasunduan gamitin ang wikang Filipino.

Sa Pilipinas, maraming katutubo ang naninirahan,may Waray, Tausug, Badjao, Ilonggot, Manobo, Igorot at Mangyan. May ibat- iba silang ginagamit na salita.Ito ang dahilan kung bakit hindi magkaunawaan ang bawat isa sa atin.Kaya upang higit tayong magkaunawaan,napag-kasunduang gamitin ang wikang Filipino sapagkat ito ang salitang higit na nauunawaan ng lahat ng Pilipino.

Dito sa lalawigan ng Marinduque,may anim na bayan, ang Gasan, Mogpog,Boac, Torijos,Sta. Crus, at Buenavista. Mayroon mang mga salita na hindi pamilyar sa mga kalapit bayan, nagkakaisa pa rin sila.  Halimbawa ng salitang ito ay “galungyan”tawag sa gulay na kamansi, “gatabo” ibig sabihin ay mag-iigib ng tubig, “idi” ibig sabihin ay ito,”ngani” nangangahulugang pagsang-ayon sa nagsasalita gayundin ang “mandin”.

Patimpalak sa Sabayang Pagbigkas

SWK Marindukanon Silid-Aklatan

Pamagat/May-akda/ Taon ng publikasyon/ Kategorya
1 Peter Pan JM Barrie 2016 Salin
2 Paglalakbay sa Pusod ng Daigdig Jules Verne 2016 Salin
3 Ang Republika Plato 2016 Salin
4 Walang Kapatid: Kasaysayang Bisaya Juan Irles Villagonzalo 2017 Salin
5 Rosas para kay Emily at iba pang Kuwento William Faulkner 2015 Salin
6 Pinocchio Carlo Collodo 2015 Salin
7 Kapayapaan sa ilang Wika sa Filipino 2015
8 Gitanjali Rabrinath Tagore 2015 Salin
9 Frankenstein Mary Shelley 2016 Salin
10 Haring Lear William Shakespeare 2016 Salin
11 Batas Republika Blg 9994 2011
12 Pinalawak na Batas para sa mga Senior Citizen 2013
13 Si Balagtas at ang Panitikan para sa Kalayaan Virgilio S. Almario 2016 Kritisismo
14 Tradisyon at Wikang Filipino Virgilio S. Almario 2017 Kritisismo
15 Batayang Pagsasalin Virgilio S. Almario 2016 Kritisismo
16 Isang Pamaskong Awit Charles Dickens 2016 Salin
17 Dr. Jekyll at G. Hyde Robert Louis Stevenson 2016 Salin
18 Ang apat na Himagsik ni Francisco Balagtas at iba pang sanaysay Lope K. Santos Antolohiya
19 Ang kuwintas at iba pang mga kuwento Guy Maupassant 2015 Salin
20 Niyebe ng Kilimanjaro at iba pang mga kuwento Ernest Hemingway 2015 Salin
21 Pagbalik sang Babaylan: Antolohiya ng mga maikling kuwento sa Hiligaynon John Iremil Teodoro 2014 Antolohiya/ Salin
22 Pambansang Kongreso sa Pagpaplanong Wika (lathalain para sa wika at kultura) 2016 Antolohiya
23 Hulagway ng Filipino (lathalain para sa wika at kultura) 2016 Antolohiya
24 Tagalische Jerskunst. Jose Rizal 2014 Salin
25 KWF Manwal sa Masinop na Pagsulat 2015 Gabay na Aklat
26 Mga Retrato han akon Bungto at Iba pang akda Iluminado Lucente 2014 Salin
27 Naku. Ang Maynila Julian Cruz Balmaseda 2015 Komiks
28 Sawikaan: Isang Dekada ng pagpili ng Salita ng Taon Eilene Antonette G. Narvaez 2016 Antolohiya
29 Konseho ng mga Diyoses – sa may Ilog Pasig Jose Rizal 2016 Salin
30 Don calixtofuno at nakneng a panagsalisal Mena Pecson Crisologo 2014 Salin
31 Patnubay sa Korespondensiya Opisyal. Rogelio Mangahas. Leonida Villanueva 2015 Gabay na Aklat
32 Panitikang Meranaw: mga Piling Alamat at Kuwento. Sandor Abad 2013 Antolohiya/ Salin
33 Napapanahong Panlipunang Pilosopiya. Manuel Dy Jr. 2014 Kritisismo
34 Filipino Life and Culture and Other Essays Norberto Romualdez 2014 Kritisismo
35 Kung Sino ang Kumatha ng “Florante” Hermenegildo Cruz 2013 Kritisismo
36 Isang Sariling Wikang Filipino: Mga Babasahin sa Kasaysayan ng Filipino Kriscell Labor 2016 Antolohiya
37 An Satuyang Kakanon sa Aroaldaw Kristian Sendon Cordero 2015 Salin
38 Atlas ng mga Bansa sa Mundo 2015 Reperensiya
39 Balagtasismo vs. Modernismo Virgilio S. Almario 2016 Kritisismo
40 Baying Sunos: Poesias nang Zoilo Hilario Lucena Samson 2015 Salin
41 Hiyas ng Tulang Tagalog Virgilio S. Almario 2015 Antolohiya
42 Baybayin Ortograpiya at mga Tuntunin sa Pagsulat sa Wikang Tagalog Pedro Andres de Castro 2014 Salin
43 Introduksiyon sa Leksikograpiya sa Filipinas Virgilio S. Almario 2017 Kritisismo
44 Introduksiyon sa Pagsasalin Virgilio S. Almario 2015 Kritisismo
45 Ang Rebolusyong Filipino Apolinario Mabibini 2015 Salin